Tiêu chuẩn thi công cấp phối đá dăm TCVN 8859:2023

Tiêu chuẩn thi công cấp phối đá dăm là tập hợp các quy định kỹ thuật về thành phần hạt và công tác lu lèn nhằm tạo ra lớp móng đường vững chắc nhất. Việc không tuân thủ các chỉ số về độ ẩm hay độ chặt K trong quá trình thi công thường khiến công trình bị sụt lún và trượt nền nghiêm trọng. Trong bài viết này, BMT sẽ hệ thống hóa các yêu cầu nghiệm thu hiện hành giúp nhà thầu kiểm soát rủi ro kỹ thuật hiệu quả.

Tổng quan về TCVN 8859:2023

TCVN 8859:2023 là văn bản kỹ thuật quốc gia mới nhất quy định về vật liệu, công nghệ thi công và công tác nghiệm thu lớp móng cấp phối đá dăm trong kết cấu áo đường ô tô. Đây là tài liệu pháp lý quan trọng nhất mà mọi nhà thầu, tư vấn giám sát và chủ đầu tư phải tuân thủ để đảm bảo chất lượng công trình giao thông. Tiêu chuẩn này được áp dụng cho việc làm mới, nâng cấp hoặc cải tạo các tuyến đường, bến bãi và quảng trường có sử dụng kết cấu đá dăm.

Về phạm vi áp dụng, văn bản này hướng dẫn chi tiết cách sử dụng cốt liệu đá dăm nghiền từ đá tảng hoặc đá cuội để làm lớp móng trên và lớp móng dưới. So với phiên bản cũ TCVN 8859:2011, phiên bản 2023 có nhiều điểm cập nhật đáng chú ý nhằm nâng cao tuổi thọ công trình. Cụ thể, tiêu chuẩn mới thắt chặt hơn về chỉ tiêu cơ lý của đá gốc, yêu cầu cao hơn về độ sạch của cốt liệu và kiểm soát chặt chẽ thành phần hạt để hạn chế tình trạng phân tầng.

Ngoài ra, tiêu chuẩn thi công cấp phối đá dăm mới cũng cập nhật các phương pháp thí nghiệm hiện đại hơn để đánh giá độ chặt và độ bằng phẳng. Việc nắm bắt những thay đổi này giúp các đơn vị thi công như BMT tránh được các lỗi kỹ thuật sơ đẳng và tối ưu hóa quy trình làm việc ngay từ giai đoạn đầu.

Tổng quan về TCVN 8859:2023

Phân loại cấp phối đá dăm

Trong xây dựng đường bộ, vật liệu đá dăm không phải là một loại đồng nhất mà được chia thành nhiều cấp độ khác nhau tùy thuộc vào kích cỡ hạt và vị trí sử dụng trong kết cấu. Việc phân loại chính xác giúp nhà thầu lựa chọn đúng vật tư, đảm bảo khả năng chịu lực cho toàn bộ tuyến đường. Dựa trên quy trình sản xuất và thành phần hạt, TCVN 8859:2023 chia vật liệu này thành hai loại chính với các đặc điểm kỹ thuật riêng biệt.

Quy trình thi công cấp phối đá dăm chuẩn TCVN 8859:2023

Để đạt được chất lượng nghiệm thu, nhà thầu bắt buộc phải tuân thủ trình tự thi công nghiêm ngặt từ khâu chuẩn bị đến khi hoàn thiện bề mặt. Bất kỳ sự đốt cháy giai đoạn nào cũng có thể dẫn đến hiện tượng bong bật hoặc sụt lún sau này. Dưới đây là các bước triển khai chi tiết mà BMT luôn áp dụng tại các công trình để đảm bảo tuân thủ đúng tiêu chuẩn thi công cấp phối đá dăm hiện hành.

Quy trình thi công cấp phối đá dăm chuẩn TCVN 8859:2023

Công tác chuẩn bị mặt bằng

Trước khi đổ đá, bề mặt của lớp dưới (nền đất hoặc lớp móng dưới) phải được nghiệm thu sạch sẽ và bằng phẳng.

• Bước 1: Dọn sạch rác thải, bùn lầy và các vật liệu hữu cơ ra khỏi phạm vi thi công.

• Bước 2: Kiểm tra độ chặt và cao độ của lớp nền bên dưới. Nếu nền bị xốp hoặc cao độ không đúng thiết kế thì phải xử lý ngay.

• Bước 3: Định vị tim đường và mép đường bằng cọc tiêu, dây căng để đảm bảo rải đá đúng phạm vi thiết kế.

Tập kết và bảo quản vật liệu cấp phối đá dăm

Việc quản lý vật liệu tại bãi chứa quan trọng không kém gì quá trình thi công trực tiếp.

• Mặt bằng bãi chứa phải được gia cố để xe tải ra vào không làm lẫn đất bẩn vào đá.

• Tuyệt đối không đổ vật liệu thành đống quá cao gây phân tầng (hạt to lăn xuống dưới, hạt nhỏ ở lại trên đỉnh).

• Nhà thầu cần có bạt che chắn hoặc hệ thống phun sương để giữ độ ẩm vật liệu ở mức tốt nhất cho quá trình lu lèn sau này.

Tập kết và bảo quản vật liệu cấp phối đá dăm

San rải vật liệu

Quá trình san rải quyết định độ đồng đều của lớp kết cấu và hạn chế tối đa việc phải bù phụ thủ công.

• Bước 1: Sử dụng máy rải chuyên dụng hoặc máy san để rải vật liệu thành lớp có chiều dày đều nhau. Chiều dày lớp rải chưa lu lèn thường nhân với hệ số đầm nén (khoảng 1.3 đến 1.4).

• Bước 2: Trong quá trình rải, công nhân đi theo máy để xử lý các vị trí bị phân tầng cục bộ. Nếu thấy khu vực nào tập trung quá nhiều đá to thì phải xúc bỏ và thay thế bằng vật liệu chuẩn.

• Bước 3: Kiểm soát độ ẩm của đá ngay tại hiện trường. Nếu đá quá khô cần tưới thêm nước bằng xe bồn, nếu quá ướt phải phơi hoặc xới xáo để thoát hơi nước.

Công tác lu lèn và đầm nén

Đây là giai đoạn quan trọng nhất để tạo nên cường độ cho lớp móng đường. Sơ đồ lu lèn phải hợp lý để đạt độ chặt yêu cầu mà không làm vỡ cốt liệu.

• Bước 1: Lu sơ bộ bằng lu tĩnh bánh thép nhẹ (6-8 tấn), vận tốc chậm khoảng 2-3 km/h để làm phẳng bề mặt.

• Bước 2: Lu lèn chặt bằng lu rung (14-18 tấn). Tăng dần lực rung từ yếu đến mạnh. Số lượt lu phụ thuộc vào kết quả thi công thử nghiệm.

• Bước 3: Lu hoàn thiện bằng lu bánh lốp (16 tấn trở lên) để làm kín bề mặt, giúp các hạt đá chèn móc chặt vào nhau.

• Bước 4: Quá trình lu luôn tuân thủ nguyên tắc từ thấp lên cao, từ mép đường vào tim đường để tránh làm vật liệu bị đẩy ra ngoài.

Công tác lu lèn và đầm nén

Các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc cần đạt được sau khi thi công

Sau khi hoàn tất quá trình lu lèn, công việc chưa dừng lại mà phải tiến hành kiểm tra để chứng minh chất lượng với chủ đầu tư. Theo tiêu chuẩn thi công cấp phối đá dăm TCVN 8859:2023, lớp móng chỉ được coi là đạt yêu cầu khi thỏa mãn đồng thời các chỉ số về độ chặt, kích thước hình học và độ bằng phẳng. BMT sẽ phân tích kỹ hơn về các tiêu chí nghiệm thu này ngay sau đây.

Tiêu chuẩn về Độ Chặt (K)

Độ chặt là chỉ số quan trọng nhất phản ánh khả năng chịu lực của lớp vật liệu.

• Độ chặt yêu cầu của cấp phối đá dăm thường là K98 (đạt 98% so với độ chặt đầm nén tiêu chuẩn trong phòng thí nghiệm).

• Phương pháp kiểm tra phổ biến nhất là phễu rót cát tại hiện trường. Số lượng mẫu thử thông thường là 1 mẫu cho mỗi 500m2 đến 1000m2 diện tích bề mặt.

Tiêu chuẩn về Độ Chặt (K)

Tiêu chuẩn về Cao độ và Độ Dốc

Lớp đá dăm sau khi lu lèn phải đảm bảo đúng cao độ thiết kế để các lớp bê tông nhựa phía trên có chiều dày đồng đều.

• Sai số cho phép về cao độ thường nằm trong khoảng -10mm đến +5mm. Việc nền quá cao sẽ làm mỏng lớp nhựa đắt tiền phía trên, còn nền quá thấp sẽ gây lãng phí vật liệu nhựa.

• Độ dốc ngang của lớp móng phải đúng thiết kế để đảm bảo thoát nước, tránh tình trạng nước thấm ngược xuống nền gây hư hỏng kết cấu.

Tiêu chuẩn về Độ Bằng Phẳng

Bề mặt móng đá dăm cần phải phẳng phiu để xe cộ thi công đi lại êm thuận và tạo mặt bằng tốt cho lớp trên.

• Kiểm tra bằng thước nhôm dài 3 mét đặt dọc và ngang tim đường.

• Khe hở lớn nhất dưới thước không được vượt quá 5mm đối với lớp móng trên và 10mm đối với lớp móng dưới.

• Nếu bề mặt lồi lõm quá mức quy định, nhà thầu buộc phải cày xới lên, bổ sung vật liệu và lu lèn lại từ đầu chứ không được bù phụ mỏng.

Tiêu chuẩn về Độ Bằng Phẳng

Hy vọng những thông tin chi tiết về quy trình kỹ thuật và nghiệm thu mà BMT vừa chia sẻ sẽ giúp bạn hiểu rõ tiêu chuẩn thi công cấp phối đá dăm theo TCVN 8859:2023 để kiểm soát tốt chất lượng công trình, tránh được các rủi ro sụt lún không đáng có. Nếu bạn cần nguồn vật liệu đá xây dựng đạt chuẩn hoặc tư vấn chuyên sâu về biện pháp thi công, đừng ngần ngại kết nối với chúng tôi. Đội ngũ kỹ sư của BMT luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn qua các thông tin liên hệ dưới đây.

Công ty Cổ phần Sản xuất và Kinh doanh Vật liệu Xây dựng BMT là nhà cung cấp cốt liệu xây dựng (đá dăm, cát nghiền, đá mi) chuyên nghiệp, hoạt động theo mô hình B2B, tập trung cung ứng số lượng lớn cho các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia như cao tốc, sân bay và hầm.

Fanpage:https://www.facebook.com/BMTVLXD

Website: https://www.bmt-material.vn/

Số điện thoại: 028 3636 8772

Địa chỉ: 19 đường 30, Trần Não, phường An Khánh, Thành phố Thủ Đức